Sinds juni 2007 werken het Rijk, Provincie Overijssel en Gemeente Enschede samen aan de gebiedsontwikkeling van de luchthaven Twente. Zij zetten de projectorganisatie ‘Vliegwiel Twente Maatschappij’(VTM) op. VTM betrekt alle partijen bij het ontwikkelingsproces. Een gebied ontwikkelen vereist immers draagvlak.

4 + 1 modellen
VTM werkte in eerste instantie vier werkmodellen uit voor de gebiedsontwikkeling: twee met en twee zonder luchthaven. Maatschappelijke organisaties, ondernemers en andere betrokkenen (waaronder de omliggende gemeenten en het waterschap) bestudeerden de modellen en gaven hun opmerkingen. Hieruit kwamen 4 geoptimaliseerde modellen. Het vijfde model, zonder luchthaven, komt van de maatschappelijke organisaties. Grontmij/T-Xchange hielp hen daarbij op een bijzondere en eigentijdse manier: een serious game gecombineerd met een virual reality lab. VTM en de gemeenteraden beoordeelden de verschillende modellen met behulp van een multicriteria-analyse. Van alle modellen springt het laatste model, dat van Grontmij/T-Xchange, er het meeste uit. In de overall score op een schaal van 0 tot 100, scoort ons model 100 en daarmee staan we op een eerste plek!

Serious game
De serious game is onderdeel van een in de VS ontwikkelde EBS-methodiek (EBS staat voor Effect Based Solutions). De EBS-systematiek biedt een unieke manier om relatief snel draagvlak te creëren bij stakeholders van een gebied. De spelomgeving nodigt mensen uit om buiten hun kaders te treden zonder daarbij de realiteit uit het oog te verliezen. In de game zijn spelelementen en een computerapplicatie gecombineerd in een virtual reality lab. De computerapplicatie laat met visualisatie en simulatie de effecten zien van keuzes in het ontwerpproces. De gevolgen van de voorkeur van een speler worden meteen in beeld gebracht, bijvoorbeeld in termen van MER, MKBA en de financiële begroting. Zo was het mogelijk dat de spelers van de game inzicht in elkaars belangen en standpun-ten kregen.

Rollen T-XChange en Grontmij
T-XChange is expert op het gebied van interactieve, complexe besluitvormingsprocessen. In het proces rondom de conceptuele gebiedsvariant voor de luchthaven Twente was T-Xchange verantwoordelijk voor de informatieanalyse en de geavanceerde visualisatie en simulatie van de consequenties van de keuzes in het ontwerpproces. Grontmij heeft veel ervaring met gebiedsontwikkeling, zowel op het gebied van procesmanagement, planvorming en engineering. Wij leverden de expertise over gebiedskenmerken, en effecten op het gebied van omgevingskwaliteit, milieu en economie en financiën. De expertise vormde de basis voor een onderliggend rekenmodel. Op basis daarvan was het mogelijk om tijdens de game de directe gevolgen van een ontwikkelingsvisie zichtbaar te maken.

Twee varianten uitgewerkt
Twee modellen worden nu uitgewerkt in een structuurvisie. Zij worden begin 2009 voorgelegd aan de betrokken overheden.