Met dank aan ProRail en Benthem Crouwel Architecten

OV Terminal Den Haag

Het huidig centraal station van Den Haag voldoet niet langer aan de eisen van een functioneel knooppunt van openbaar vervoer. In het kader van de Nieuwe Sleutelprojecten (NSP) wordt Den Haag Centraal daarom de komende jaren ingrijpend vernieuwd. De combinatie Grontmij | Maunsell ICS en Zerna, Köpper & Partner is samen met Benthem Crouwel Architecten intensief betrokken bij dit bijzondere project.

Den Haag Centraal is vanwege de komst van de HSL en RandstadRail aangewezen als één van de zes Nieuwe Sleutel Projecten naast Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Breda en Arnhem. Het Rijk ondersteunt deze projecten vanwege hun positieve economische en sociale impact voor heel Nederland. Het project maakt onderdeel uit van de in de jaren tachtig ingezette vernieuwing van het Haagse centrum. Het nieuwe station Den Haag Centraal wordt een integraal openbaar vervoersknooppunt. Een internationaal station met allure, dat modern, ruim, overzichtelijk, sociaal veilig is en adequaat functioneert.

Opdracht
ProRail gaf de combinatie opdracht voor het voorontwerp en het definitief ontwerp van de nieuwe glazen OV-terminal, de verbouw van commerciële vertrekken en serviceruimten onder het kantorenpand Stichthage en het aanpassen van de bestaande infrastructuur

Aanbesteding
Het aanbestedingstraject voor de bouw van de terminal is gestart in juli 2008. Grontmij leverde in nauwe samenwerking met Benthem Crouwel Architecten de technisch inhoudelijke input voor het totale aanbestedingsdossier. Dit in nauw overleg met ProRail. Benthem Crouwel Architecten is daarbij verantwoordelijk voor de esthetische vormgeving en beeldkwaliteit van het ontwerp. Onder het raamcontract is Grontmij | Maunsell ICS ook betrokken als technisch adviseur bij de aanbestedingsbegeleiding en bij de begeleiding in de uitvoering.
Naar verwachting is het nieuwe station Den Haag Centraal begin 2012 klaar.

Bijzonderheden
Centrale hal: transparant en open
De OV-Terminal is ontworpen als een transparante omsluiting van de ruimte waarin de verschillende vervoersmodaliteiten zichtbaar en herkenbaar zijn. Elementen in de hal moeten de indruk geven los en op zichzelf te staan. Tussen het huidige bus- en tramplatform wordt een brede vide gecreëerd, waarmee het tramviaduct een los element vormt in de hal.. Zo is er vanuit de hal zicht op de bussen en vanaf het busplatform zicht op de treinen. Door het verwijderen van alle obstakels in de hal en de versprongen beëindiging van de sporen in de transparante terminal, wordt het treinverkeer direct zichtbaar bij binnenkomst.

Glazen dak: piramides dragen glas
De hoofddraagconstructie van het glazen dak wordt gevormd door een web van kruizen. Deze kruizen variëren in hoogte en versmallen naar de uiteinden toe. Ze zijn bekleed met akoestisch materiaal. Het glazen dak bestaat uit piramidevormige elementen die op het web van kruizen zijn geplaatst. Deze piramides dragen de glaspanelen met in het hart niet-transparante elementen die fungeren als ventilatie- en rookluiken.

Gevels: schuifdeuren als plint
De diagonale dakconstructie wordt omgezet in de gevel aan de Rijnstraat en Anna van Buerenstraat en gaat naadloos over in de gevelkolommen. De ‘plint’ van de gevel bestaat uit een aaneenschakeling van elektrische schuifdeuren, waardoor het station gemakkelijk toegankelijk en toch goed af-sluitbaar is.

Stichthage: drie diamanten
De winkels en andere commerciële ruimten onder het kantoorpand Stichthage krijgen een open en transparant karakter. De nieuwe accommodatie bestaat uit drie elementen in de vorm van diamanten die onder het kantorenpand Stichthage worden gerealiseerd. Tussen deze elementen komen verbindingen met het Koningin Julianaplein. Wandelaars kunnen zo gemakkelijk en veilig vanaf het centrum naar de stationshal lopen.

Tramplatform: gemakkelijk bereikbaar
Op dit kopstation rijden de treinen de OV-terminal in tot onder het tramplatform. De ontsluitingen van en naar het vernieuwde tramplatform zijn gepositioneerd in het verlengde van de tramperrons. De roltrappen, trappen en lift zijn direct bereikbaar vanaf de Rijnstraat en de Anna van Buerenstraat.

Veiligheid: op verschillende manieren
De toegang tot de treinen wordt in de nabije toekomst geregeld met een OV-chipkaart en poortjes. Naast het gebruik van de toegangspoortjes zorgen de verlichting van de OV-terminal en cameratoezicht een bijdrage voor de beleving van veiligheid in het station.

Binnenklimaat en energieopwekking: aangenaam en milieuvriendelijk
Om ervoor te zorgen dat er niet te veel warmte verloren gaat in de winter en er geen hoge temperaturen ontstaan in de zomer, wordt in de OV-terminal neutraal getinte zonreflecterend glas toegepast in combinatie met een lichtwering. Luiken in het glazen dak geven de mogelijkheid om in de zomer warmte af te voeren. Zo ontstaat er een aangenaam binnenklimaat en blijven de energiekosten beperkt. Het station en de commerciële ruimten krijgen hun energie via koude- en warmteopslag in de bodem. Deze methode is milieuvriendelijk en kan in de toekomst ook worden toegepast als alternatief voor de huidige conventionele spoor- en wisselverwarming.

Freerk Hoeksma
projectleider Rail
+31 30 220 77 13

Locatie