Landschappelijk herstel wierde Valcum

Groningse woonterpen behouden voor toekomstige generaties 

Groningse woonterpen, zogenaamde wierden, behoren tot ons nationale erfgoed. De provincie wil dit graag voor toekomstige generaties behouden. Tegelijkertijd zoekt men naar methodes om een groeiende hoeveelheid verontreinigde bagger op te ruimen én om te voldoen aan een toenemende vraag naar landelijk wonen. Grontmij bedacht een prijswinnende oplossing die bij de wierde Valcum in de praktijk wordt gebracht.

In Groningen is een wierde een markant punt in het landschap. In vroegere eeuwen werden deze verhogingen in het landschap gemaakt om mensen en dieren tegen het wassende water te beschermen. In de negentiende eeuw zijn veel wierden afgegraven om de vruchtbare grond te verkopen. Maar een toenemend historisch besef zorgde ervoor dat men de wierden weer terug wil brengen in de omgeving. Het mooie is dat tegelijkertijd het Groningse baggerprobleem aangepakt wordt.

Herstel wierde Valcum
Grontmij ontwikkelde een idee om baggerspecie uit omliggende waterlopen op een slimme manier te gebruiken voor de heropbouw van wierden. In opdracht van waterschap Noorderzijlvest werken we aan het landschappelijke herstel van de wierde Valcum. We maakten het ontwerp en verzorgden het planproces, waarbij we onder andere bodemkundig, archeologisch en ecologisch onderzoek verrichtten, procedures voor ruimtelijke ordening begeleidden en zorgden voor de vergunningen.

Unieke bestemming
Bij het herstel van de wierde krijgt ongeveer 400.000 m³ baggerspecie uit Noord Groningen een unieke en nuttige bestemming. De bagger wordt schoongemaakt en gebruikt voor ophoging van de oorspronkelijke wierde. Het geheel wordt voorzien van een deklaag zodat het weer geschikt is voor landbouw. De toekomstige eigenaar hoeft niet bang te zijn voor verontreiniging, omdat het slib dusdanig gereinigd wordt dat het voldoet aan de strenge eisen van het Besluit Bodemkwaliteit

Landelijk wonen
Het met baggerspecie herstellen van de wierden slaat meerdere vliegen in één klap. De baggerspecie wordt gebruikt voor het herstel van het landschap in plaats van het op te bergen in depots langs de weg, de nieuwe wierden voldoen aan een toenemende vraag naar goede landbouwgrond en een oude Groningse bouwtraditie wordt in ere hersteld.

Winnaar prijsvraag Rijkswaterstaat
In 2005 won het idee de prijsvraag ‘Terpen van baggerspecie’ van Rijkswaterstaat. De jury vond het idee van Grontmij zeer kansrijk voor toekomstige toepassingen.

Merijn Bolkestein
adviseur Energie & Milieu
+31 592 33 87 84

Locatie