Effecten van stikstofdepositie op natuur Utrecht
Ecologische knelpunten in beeld
De uitstoot van stikstof door landbouw, verkeer en industrie leidt tot verzuring en vermesting van natuurgebieden in Nederland. De belasting is op veel plaatsen zo hoog, dat de kritische depositie-waarde wordt overschreden. Over het algemeen ontbreekt echter het inzicht in de gebiedsspecifieke situatie. Grontmij deed voor de provincie Utrecht een onderzoek naar de gebiedspecifieke belasting en ecologische knelpunten voor de Natuurbeschermingswetgebieden.
Wet- en regelgeving voor natuur leggen op veel plaatsen beperkingen op aan de uitbreidingsmogelijkheden voor verkeer, landbouw en industrie. Het beoordelen van de effecten is moeilijk door gebrek aan inzicht in gebiedsspecifieke kennis en het mogelijke effect van gebiedspecifieke maatregelen. De door Grontmij ontwikkelde methodiek is toegepast voor alle Natuurbeschermingswetgebieden in de provincie Utrecht. Het onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met Alterra en bureau Odournet.
Deposities gedetailleerd in beeld
In het onderzoek zijn de totale stikstofdepositie, de gebiedseigen ammoniakdepositie en de achter-gronddepositie op een gedetailleerd niveau in beeld gebracht (250 x 250 meter). Voor drie natuurbeschermingswetgebieden is de bijdrage van de verschillende landbouwbronnen aan de gebiedseigen ammoniakdepositie berekend, zowel op basis van de landbouwtellingen als op de lopende milieuvergunningen.
Uit de berekeningen blijkt dat de bijdrage van alle landbouwbronnen binnen een straal van 5 kilometer van de Natuurbeschermingswetgebieden gemiddeld circa 28% van de totale stikstofdepositie beslaat. Opvallend is dat hiervan gemiddeld meer dan de helft van de bijdrage uit de landbouw in Utrecht wordt veroorzaakt door beweiding en het uitrijden van mest.
Inzicht in gebiedsspecifieke problemen
De uitkomsten variëren wel sterk per gebied. Op basis van de berekende depositie, de ligging en kwaliteit van de habitats en de systeemkenmerken (hydrologie, bodem) is voor de gebieden Botshol, Kolland & Overlangbroek en de Schraallanden West een ecologische knelpuntanalyse gemaakt. Hiermee is belangrijk inzicht verkregen in de gebiedspecifieke problemen, de effectiviteit van mogelijke maatregelen en de urgentie om de problemen aan te pakken.
Voor Kolland & Overlangbroek zijn de problemen beperkt. Voor de andere gebieden zijn de problemen en hiermee de urgentie duidelijk groter. Deze problemen moeten echter in directe samenhang met herstel van de hydrologie worden opgelost.